Ingabo za Zambia zishinjwa kwigarurira ubutaka bwa RDC: Ibibazo ku mipaka birakomeye kurusha uko byatekerezwaga
Mu gihe amakuru menshi yibanda ku ntambara iri mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), raporo nshya y’Inteko Ishinga Amategeko igaragaza ko ikibazo cy’umutekano ku mipaka y’iki gihugu gifite uburemere burenze uko benshi babitekereza.
Amakuru yashyizwe hanze n’ibitangazamakuru mpuzamahanga agaragaza ko RDC ihanganye n’igitutu gituruka ku mipaka myinshi, aho hari ibibazo byinjirana n’ingabo z’ibindi bihugu ndetse n’imitwe yitwaje intwaro ikorera ku butaka bwayo.
Zambia ishinjwa kwigarurira uduce twa RDC
Mu majyepfo y’uburasirazuba bwa RDC, mu Ntara ya Tanganyika, haravugwa ko ingabo za Zambia zinjiye ku butaka bwa Congo zigafata uduce twa Muliro na Moba.
Ibi si bishya kuko no mu 2020 byigeze kuvugwa ko abasirikare ba Zambia bazamuye ibendera ryabo kuri ubu butaka, nubwo icyo gihe byatangajwe ko bavuyeyo. Gusa, raporo nshya igaragaza ko ikibazo cyongeye kugaruka kandi nta gisubizo kirambye kiraboneka.
Ibibazo byinshi ku mipaka itandukanye
Uretse ku mupaka na Zambia, RDC ifite ibindi bibazo bikomeye ku mipaka yayo:
- Ku ruhande rwa Angola, abarobyi b’Abanyekongo bakunze gufatwa n’ingabo zirwanira mu mazi
- Mu majyaruguru, inyeshyamba zo muri Central African Republic zikorera mu nkambi z’impunzi
- Ingabo za South Sudan na zo zivugwaho kwinjira ku butaka bwa RDC
- Mu burengerazuba, hakomeje amakimbirane ku birwa byo mu Ruzi rwa Congo hagati ya RDC na Republic of the Congo
Ibi byose bigaragaza ko ikibazo cy’umutekano wa RDC kidashingiye gusa ku burasirazuba, ahubwo kiri ku mipaka myinshi y’igihugu.
Imitwe yitwaje intwaro iracyateye ikibazo
Raporo inagaragaza ko imitwe yitwaje intwaro irimo Seleka na Anti-balaka ikomeje gukorera mu bice bimwe bya RDC, cyane cyane hafi y’imipaka, bigakomeza guhungabanya umutekano w’abaturage.
Icyo abasesenguzi babivugaho
Abasesenguzi mu bya politiki bavuga ko:
- RDC ikeneye kongera imbaraga mu kurinda imipaka yayo yose
- Hakenewe ubufatanye bukomeye n’ibihugu bituranye
- Ibibazo by’umutekano bikwiye kurebwa mu buryo bwagutse, hatitawe gusa ku burasirazuba
Ejo hazaza h’umutekano wa RDC
Mu gihe RDC ikomeje gushaka amahoro arambye, iyi raporo igaragaza ko igomba no kwita ku bibazo biri ku mipaka yose kugira ngo irinde ubusugire bwayo.
Amasezerano ya Kinshasa na AFC/M23 atangiye kujya mu rujijo: Irekurwa ry’imfungwa ritarubahirizwa
No comments