U Rwanda ruri gutekereza guhindura imodoka za lisansi: Ese ejo hazaza ni amashanyarazi na gaz gusa?
Mu gihe ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli bikomeje gutumbagira ku rwego rw’Isi, Ministry of Infrastructure (MININFRA) yatangaje umushinga mushya ushobora guhindura uburyo Abanyarwanda batwara ibinyabiziga.
Ni gahunda igamije guhindura imodoka zisanzwe zikoresha lisansi cyangwa mazutu, zikajya zikoresha amashanyarazi cyangwa gaz intambwe ishobora kugabanya igiciro cy’ingendo no kurengera ibidukikije.
Impamvu nyamukuru: ibiciro bya peteroli n’ingaruka z’intambara
Ibikomoka kuri peteroli byazamutse cyane bitewe n’ibibazo bya geopolitike, birimo intambara n’ifungwa ry’inzira ya Hormuz, inyuzwamo igice kinini cy’ibikomoka kuri peteroli ku Isi.
Ibi byatumye:
- Igiciro cy’akagunguru ka peteroli kirenga $126
- Mu Rwanda, litiro ya lisansi igera hafi kuri 2,938 Frw
Ibi byashyize igitutu ku bukungu bw’abaturage n’ibigo.
Igisubizo kiri gutekerezwa
MININFRA irashaka:
- Guhindura imodoka za lisansi zikajya zikoresha amashanyarazi
- Cyangwa zigakoresha gaz izwi nka CNG
Ibi si ibitekerezo gusa, hari n’igerageza ryamaze gukorwa kuri moto zisaga 85 zahinduwe zikava kuri lisansi zijya ku mashanyarazi.
Ibigo byo mu mahanga, birimo ibyo muri Pologne na Turikiya, byamaze kugaragaza ko bishoboka.
Kiyaga cya Kivu: umutungo ushobora guhindura byose
U Rwanda rufite amahirwe yihariye binyuze kuri Lake Kivu, aho hitezwe kuzavana gaz nyinshi izakoreshwa mu gutwara ibinyabiziga.
Amasezerano na sosiyete Gasmeth Energy ateganya ko:
- Hazacukurwa gaz ingana na miliyoni 40 m³ ku munsi
- Gutangira kuyibyaza umusaruro biteganyijwe mu 2028
Ibi bishobora gutuma imodoka zikoresha gaz ziba igisubizo kirambye kandi gihenze gito.
Icyo bivuze ku Rwanda
Iyi gahunda ifite inyungu nyinshi:
- Kugabanya amafaranga ajya kuri lisansi
- Kugabanya imyuka ihumanya ikirere (ibinyabiziga bitanga 12% byayo)
- Guteza imbere ikoranabuhanga rishya mu gihugu
Ni no gushyira mu bikorwa intego y’u Rwanda yo kugabanya imyuka ihumanya ikirere ku rugero rwa 38% bitarenze 2030.
Ese birashoboka koko?
Nubwo igitekerezo ari cyiza, hari ibibazo bigomba gusubizwa:
- Ese guhindura imodoka bizatwara angahe?
- Ese amashanyarazi na gaz bizaba bihagije?
- Ese abaturage bazabyakira bate?
Ariko ikigaragara ni uko u Rwanda ruri gushaka ibisubizo by’igihe kirekire, aho gutegereza ibibazo bikiyongera.
Mu gihe isi igenda iva kuri peteroli, u Rwanda rushobora kuba mu bihugu biyobowe n’udushya muri Afurika.
Ese wowe witeguye gukoresha imodoka ikoresha amashanyarazi cyangwa gaz mu gihe kiri imbere?
No comments