GENÈVE: Ibiganiro bya RDC na AFC/M23 byatangiye mu mwuka w’amahane bitewe n’ubugambanyi

Ibiganiro by’icyiciro cya cyenda bigamije gushaka amahoro mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), byatangiye i Genève ku wa 13 Mata 2026, birangwa n’ugutungurana gukomeye ku rutonde rw’intumwa ndetse n’imirwano ikomeje mu bice bya Masisi na Minembwe.

1. Inzobere zitunguranye ku ruhande rwa AFC/M23

Leta ya Kinshasa yatunguwe no kubona mu ntumwa za AFC/M23 harimo abahoze mu nzego zo hejuru z’ubutegetsi bwa RDC. Muri bo harimo:

• Claude Ibalanky: Wabaye umuhuzabikorwa w’amasezerano ya Addis Abeba ku butegetsi bwa Tshisekedi.

• Franck Mwe Di Malila: Wabaye Minisitiri w’Ubukerarugendo n’Ubanyanyi n'Amahanga.

Kuba aba bagabo bazwiho kumenya amabanga ya Leta ya RDC bari mu ntumwa 12 za AFC/M23, byabanje guteza impaka amasaha, Kinshasa ishaka ko bavanwa mu biganiro ariko birangiye abahuza (Amerika na Qatar) bemeje ko bagumamo.

2. Gufungura ikibuga cy’indege cya Goma

Imwe mu ngingo z’ingenzi zaganiriweho ni uburyo bwo kugeza imfashanyo ku baturage bahunganyijwe n'intambara. Hasabye ko ikibuga cy’indege cya Goma gifungurwa kugira ngo indege z’ubutabazi zihagurukiraho, nk’uko byari byarasabwe na Perezida w’u Bufaransa, Emmanuel Macron, na MONUSCO mu mpera za 2025.

3. Ibitero bya Drones mu gihe cy’ibiganiro

Mu gihe intumwa zari zicaye i Genève, uburasirazuba bwa RDC bwari mu muriro. Umuvugizi wa AFC/M23, Lawrence Kanyuka, yashinje ingabo za Leta (FARDC) gukoresha indege zitagira abapirote (Drones) zo mu bwoko bwa CH-4 mu kurasa abasivili muri:

• Kalehe: Chambombo na Mwamiwijwi.

• Minembwe: Bidegu na Kalingi.

• Masisi: Shingisha na Kinumbi.

AFC/M23 ivuga ko ibi bitero bigamije kudobya ibiganiro by’i Genève, ikanashimangira ko niba ubu bushotoranyi budahagaze, ifite uburenganzira bwo kurinda abaturage mu birindiro byayo.

Isesengura rya Inganjinews: "Ibiganiro by’amaso y’amahanga?"

Muri uyu mwaka wa 2026, biragaragara ko hari uruhande ruri i Genève ku bw’igitutu cya dipolomasi (Amerika na Qatar), ariko ku butaka bwa Congo hagakomeza "politiki y’amasasu."

Kuba AFC/M23 yajyanye i Genève abantu nka Claude Ibalanky, birerekana ko iri huriro rishaka kwerekana ko rifite abantu bazi neza amateka n’imigendekere y’ibibazo bya Congo kurusha abari mu butegetsi bwa none. Ibi bishyira Leta ya Kinshasa mu kaga kuko igomba guhangana n’abantu bahoze bategura imigambi yayo mu myaka ishize. 

 POLITIKI MPUZAMAHANGA: U Bushinwa bwakiriye u Burusiya n’Abarabu, bwamagana "ubushotoranyi" bwa Amerika muri Hormuz