POLITIKI: Perezida Ruto yavuze ko AU itagira gahunda, ashimangira ko ikeneye amavugurura akaze

 

Mu nama y’ubufatanye mu by’umutekano yabaye ku wa 10 Mata 2026, Perezida wa Kenya akaba n’Umuyobozi ushinzwe amavugurura muri AU, Dr. William Samoei Ruto, yavuze ko inzego z’imiyoborere z’uyu muryango zidakora neza, ibituma Afurika itagera ku cyerekezo cyayo.

Ingingo z’ingenzi mu ijambo rya Perezida Ruto:

• Imiyoborere idahwitse: Ruto yavuze ko AU "itagira gahunda" (dysfunctional) kuko idafite ubushobozi bwo guha umugabane imiyoborere n'icyerekezo bikenewe muri iki gihe.

• Isoko Rusange (AfCFTA): Yagaragaje ko kugira ngo Afurika itere imbere, AU igomba kwibanda cyane ku gushyira mu bikorwa isoko rusange rya Afurika (AfCFTA) ryoroshya ubucuruzi hagati y’ibihugu.

• Icyenewe: Hakenewe abayobozi bafite "ibitekerezo bizima" n’abanyabwenge batekereza uburyo bwo kunoza imikorere y’inzego z’uyu muryango.

Kuva kuri Kagame kugera kuri Ruto: Urugendo rw’amavugurura

Amavugurura ya AU yatangiye mu mwaka wa 2016 ayobowe na Perezida Paul Kagame. Mu gihe cyose yayoboye aya mavugurura, yageze kuri byinshi birimo:

1. Ikigega cy’Amahoro (Peace Fund): Hakusanyijwe amadolari asaga miliyoni 400 yo gutera inkunga ibikorwa by’amahoro muri Afurika.

2. Inkunga ya Loni: Kubera imbaraga zashyizweho, Akanama k’Umutekano ka Loni kemeye gutera inkunga kimwe cya gatatu (1/3) cy’ibikorwa by’amahoro muri Afurika.

Muri Gashyantare 2024, ubwo Perezida Kagame yahaga iyi nshingano Perezida Ruto, yari yamaze gushyiraho umusingi ukomeye ariko ashimangira ko amavugurura adakwiye guhagarara, ahubwo agomba kwibanda ku bintu by’ingenzi abakuru b’ibihugu bemeranyijeho.

Isesengura rya Inganjinews

Kuri twe muri uyu mwaka wa 2026, ubutumwa bwa Perezida Ruto burumvikanisha ko igihe cy’amagambo n’inama zitanga imyanzuro itajya mu bikorwa cyarangiye. Isura ya AU igaragara nk’umuryango usesagura ariko ntutange umusaruro ugaragara, ni yo Ruto ashaka guhindura binyuze mu gushyira imbere ubucuruzi (AfCFTA) no kwigira mu by’ubukungu.

Ikibazo gisigaye ni ukubona niba abandi bakuru b’ibihugu bazumva uyu muvuduko Ruto ashaka kuzanamo, cyane cyane mu gihe umugabane wugarijwe n’amakimbirane n’izamuka ry’ibiciro by’ibiribwa n’ingufu. Amavugurura azaba impfabusa niba inzego za AU zitishatsemo ubushobozi bwo gukemura ibibazo by'ako kanya birimo nk'ibura rya peteroli n'intambara ziri mu nzego zitandukanye.